O czym pamiętać wprowadzając do obrotu wyrób aerozolowy
Wyroby aerozolowe są powszechnie stosowane w wielu sektorach gospodarki – od kosmetyków, przez środki czystości, aż po preparaty techniczne. Wpływ na ich popularność ma przede wszystkim wygodna forma aplikacji produktu. Ze względu na swoją formę i konstrukcję oraz (najczęściej) łatwopalny charakter, wyroby aerozolowe podlegają dodatkowym wymaganiom prawnym oraz technicznym w porównaniu z produktami chemicznymi wprowadzanymi do obrotu w „standardowych” opakowaniach.
Przed wprowadzeniem produktu do obrotu przedsiębiorca powinien zwrócić uwagę przede wszystkim na definicję wyrobu aerozolowego, wymagania dotyczące oznakowania oraz obowiązki wynikające z takich przepisów jak REACH, CLP czy rozporządzenie o wyrobach aerozolowych. Specyfika tych produktów ma również przełożenie na informacje przekazywane za pomocą karty charakterystyki.
Czym jest wyrób aerozolowy?
Podstawową definicję wyrobu aerozolowego zawiera Dyrektywa 2008/47/WE w sprawie wyrobów aerozolowych, a także stanowiące jej transpozycję do prawa krajowego rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań dla wyrobów aerozolowych.
Zgodnie z tymi aktami prawnymi:
- wyrób aerozolowy - jednorazowy pojemnik metalowy, szklany lub z tworzywa sztucznego zawierający gaz sprężony, skroplony albo rozpuszczony pod ciśnieniem wraz z cieczą, pastą, proszkiem albo bez nich, wyposażony w urządzenie umożliwiające uwalnianie zawartości w formie cząstek stałych lub ciekłych zawieszonych w gazie, w postaci piany, pasty, proszku lub cieczy.
Istotne elementy tej definicji to przede wszystkim obecność gazu pod ciśnieniem w opakowaniu, fakt, że nie musi to być pojemnik metalowy oraz obecność urządzenia, które umożliwia uwalnianie zawartości.
Produkty w atomizerach, które również zmieniają formę aplikacji produktu, ale nie zawierają gazów pod ciśnieniem, nie będą więc traktowane jak wyroby aerozolowe. Podobnie pojemnik z gazem, który jednak nie posiada urządzenia umożliwiającego uwalnianie zawartości, nie będzie aerozolem.
Prawidłowe zdefiniowanie naszego produktu jest istotne z perspektywy dalszej realizacji wymagań przepisów, zarówno tych dotyczących bezpośrednio wyrobów aerozolowych, jak i szerzej przepisów chemicznych. Będzie ono miało wpływ na wymagania techniczne dotyczące samego opakowania, jak i kartę charakterystyki produktu czy oznakowanie CLP. Dokonanie tej kategoryzacji ma również istotne przełożenie na przepisy dotyczące transportu towarów niebezpiecznych.
Aerozole – klasyfikacja CLP
Pomimo, że głównym zagrożeniem wynikającym ze stosowania wyrobów aerozolowych jest łatwopalność produktu oraz obecność gazu pod ciśnieniem, rozporządzenie CLP stosuje dla tych produktów klasyfikację odmienną niż na przykład dla butli zawierających propan-butan stosowanych w kuchenkach turystycznych.
W rozporządzeniu CLP znajdziemy 3 kategorie zagrożeń dla klasy aerozoli:
- Aerosol 1 – aerozol skrajnie łatwopalny
- Aerosol 2 – aerozol łatwopalny
- Aerosol 3 – aerozol niepalny
Odpowiedniej kategoryzacji dokonuje się w oparciu o ich rodzaj, zawartość substancji łatwopalnych, a także dane o cieple spalania. W praktyce zazwyczaj spotykamy głównie aerozole skrajnie łatwopalne i (nieco rzadziej) kategorię 3 czyli takie, które nie zawierają w składzie znaczących ilości składników łatwopalnych, gdzie najczęściej gazem pędnym jest dwutlenek węgla lub azot.
Specyficzna konstrukcja aerozoli (która na przykład w bardzo dużym stopniu ogranicza możliwość ich przypadkowego spożycia) ma również wpływ na dalsze rozważania w kwestii ich oznakowania. Widać to na przykładzie klasyfikacji w klasie zagrożenia po aspiracji produktu, gdzie co prawda dokonuje się klasyfikacji CLP i zamieszcza odpowiednie zwroty w karcie charakterystyki, ale nie jest już wymagane oznakowanie wyrobu aerozolowego pod kątem tego zagrożenia.
Aerozole – przenikanie się CLP i rozporządzenia o wyrobach aerozolowych
Definicje wyrobu aerozolowego w rozporządzeniu CLP są takie same jak we wcześniej przywołanych aktach prawnych. Przepisy regulujące tę grupę produktów są całe szczęście zbieżne i nie nastręczają trudności w ich realizacji. Należy jedynie pamiętać o realizacji postanowień zarówno przepisów dotyczących aerozoli bezpośrednio, jak i przepisów sektorowych (CLP czy przepisów dotyczących np. kosmetyków). Jedną z najistotniejszych do zapamiętania rzeczy jest obowiązkowy dobór zwrotów P dla wyrobów aerozolowych – ustalony na poziomie przepisów.
W tym zakresie wyroby aerozolowe są nieco wyjątkowe, bo co do zasady rozporządzenie CLP nie definiuje dokładnie jakie zwroty P mają zostać zastosowane dla danej klasy zagrożenia (choć oczywiście zawiera odpowiednie rekomendacje), natomiast w przypadku aerozoli zarówno w karcie charakterystyki, jak i na etykiecie jest zestaw zwrotów P, które muszą zostać użyte, aby oznakowanie było poprawne w myśl rozumienia przepisów.
Podsumowanie
Wprowadzanie do obrotu wyrobów aerozolowych wymaga więc podjęcia działań standardowych w przypadku produktów chemicznych (lub innych sektorowych, jeśli mowa na przykład o kosmetykach), a także równolegle spełnienia wymagań technicznych wymaganych dla tej formy produktu. Zazwyczaj nie nastręcza to dodatkowych trudności o ile odpowiednio rozpoznamy formę naszego produktu i dokonamy odpowiedniej klasyfikacji.
KONTAKT
MASZ PYTANIA?
Skontaktuj się z nami!