Produkty stwarzające zagrożenie, a karta charakterystyki
Jednym z najważniejszych elementów funkcjonowania produktu chemicznego w obrocie jest jego klasyfikacja pod kątem stwarzanych zagrożeń. Ma ona wpływ na dalsze obowiązki, które będą dotyczyły mieszaniny, w tym oznakowanie naszego produktu chemicznego, konieczność opracowania karty charakterystyki czy wykonanie zgłoszenia PCN.
Z powyższego płyną dwa istotne wnioski:
- Prawidłowa klasyfikacja CLP produktu jest kluczowa dla rozpoznania obowiązków firmy
- Umiejętność rozpoznania czy produkt jest klasyfikowany jako stwarzający zagrożenie będzie potrzebna do podjęcia właściwych działań przed wprowadzeniem produktu do obrotu
Jak więc, przy użyciu karty charakterystyki produktu chemicznego, zdeterminować czy jest on klasyfikowany jako stwarzający zagrożenie? Pomocna okaże się tutaj znajomość przepisów rozporządzenia CLP oraz Sekcja 2 karty charakterystyki.
Definicja produktu stwarzającego zagrożenie zgodnie z CLP
Zaczynając u podstaw należy zwrócić uwagę jak rozporządzenie CLP określa czym są substancje i mieszaniny chemiczne stwarzające zagrożenie.
Dokładny zapis, zgodnie z Artykułem 3 rozporządzenia 1272/2008/WE wskazuje, że:
Substancja lub mieszanina spełniająca kryteria dotyczące zagrożeń wynikających z właściwości fizycznych, zagrożeń dla zdrowia lub środowiska określone w częściach 2–5 załącznika I jest substancją stwarzającą zagrożenie i powinna zostać zaklasyfikowana według odpowiednich klas zagrożenia przewidzianych w tym załączniku.
Powyższy opis, choć nieco tautologiczny, okaże się bardzo przydatny w określaniu, co jest, a co nie jest rozumiane jako stwarzające zagrożenie w myśl przepisów rozporządzenia CLP.
Upraszczając powyższy zapis – jeżeli produkt chemiczny jest klasyfikowany zgodnie z CLP, niezależnie od klasy czy kategorii zagrożenia, to uznaje się go za stwarzający zagrożenie. Przejdźmy zatem do karty charakterystyki oraz informacji o klasyfikacji.
Piktogramy, zwroty H
Sekcja 2 karty charakterystyki (o której piszemy więcej tutaj: https://www.sds-create.pl/sekcja-2-karty-charakterystyki-%E2%80%93-identyfikacja-zagrozen) ma za zadanie informować użytkownika o zagrożeniach płynących ze stosowania produktu. W świetle rozważań z wcześniejszych fragmentów tego artykułu jest to więc logiczne miejsce, do którego należy się odnieść, aby sprawdzić czy produkt jest, czy nie jest, klasyfikowany jako stwarzający zagrożenie.
Czasami pojawi się tam bezpośrednio informacja „Produkt nie jest klasyfikowany jako stwarzający zagrożenie zgodnie z rozporządzeniem CLP.”. W takich przypadkach, o ile mamy zaufanie do poprawności dokumentu oraz do dostawcy, sytuacja staje się w pełni klarowna.
Nie zawsze jednak zapis taki musi się tam znaleźć. W takich sytuacjach pozostaje nam analiza:
- Piktogramów – jeżeli jakikolwiek piktogram jest obecny w Sekcji 2.2 karty charakterystyki, to możemy mieć pewność, że produkt jest klasyfikowany jako stwarzający zagrożenie. Jego nieobecność nie jest jednak równoznaczna z brakiem klasyfikacji. Istnieją bowiem klasy zagrożeń, które nie wymagają użycia piktogramu.
- Zwrotów H – tutaj sytuacja jest bardziej zerojedynkowa, jeżeli jakikolwiek zwrot H znajduje się w Sekcji 2.1 (lub 2.2) karty charakterystyki, to należy uznać, że produkt jest klasyfikowany jako stwarzający zagrożenie. Należy jednak pamiętać, że nie zawsze zwrot H musi być opatrzony odpowiednim „kodem”, czasami więc znajdziemy tam jego treść (np. Działa drażniąco na oczy), ale nie kod (czyli nie znajdziemy kodu H319). Należy także uważać na zwroty EUH.
O tym, dlaczego zwroty EUH są istotne i potrafią zamglić obraz sytuacji opowiemy sobie za chwilę.
Karta charakterystyki i zwroty EUH
Zwroty EUH są tak zwanymi uzupełniającymi informacjami o zagrożeniach. Potrafią brzmieć podobnie do zwrotów H:
- EUH208 - Zawiera <nazwa substancji uczulającej>. Może powodować wystąpienie reakcji alergicznej.
- EUH202 - Cyjanoakrylany. Niebezpieczeństwo. Skleja skórę i powieki w ciągu kilku sekund. Chronić przed dziećmi.
Zostały one dodane w rozporządzeniu CLP, aby niejako wypełnić lukę występującą w systemie GHS i rozpoznaną przez unijnych ustawodawców. Musimy jednak pamiętać, że obecność zwrotu EUH w Sekcji 2.2 karty charakterystyki, nie oznacza, że produkt jest klasyfikowany jako stwarzający zagrożenie. Zgodnie z przytoczonym wcześniej fragmentem rozporządzenia, produkt chemiczny jest klasyfikowany jako stwarzający zagrożenie, jeśli spełnia kryteria klasyfikacji zawarte w Sekcjach 2-5 załącznika I do rozporządzenia CLP. Zwroty EUH nie wynikają z tych kryteriów klasyfikacji, co oznacza, że ich przypisania nie powoduje zaklasyfikowania produktu jako stwarzającego zagrożenie.
Podsumowanie
Jak wspomnieliśmy wcześniej, rozpoznanie czy nasz produkt jest klasyfikowany jako stwarzający zagrożenie jest kluczowe dla określenia dalszych obowiązków prawnych. W celu ustalenia tego elementu możemy posłużyć się następującym schematem:
- Krok 1 – sprawdź czy w karcie charakterystyki, w Sekcji 2.2, wskazane jest oznakowanie piktogramem. Jeśli tak, to należy uznać, że produkt jest klasyfikowany jako stwarzający zagrożenie. Jeśli nie, to przejdź do kroku 2.
- Krok 2 – sprawdź czy w karcie charakterystyki, w Sekcji 2.1 (lub 2.2) wskazane są zwroty H. Jeśli wymieniony jest przynajmniej 1, to produkt należy uznać za stwarzający zagrożenie. Pamiętaj o zwrotach EUH, które nie powodują klasyfikacji produktu, ale nadal są bardzo istotnym elementem oznakowania.
Jeśli nie mamy karty charakterystyki, zgodnej z przepisami unijnymi (musimy pamiętać, że karta od dostawcy spoza UE nie musi uwzględniać klasyfikacji CLP i obecne tam oznakowanie nie musi być zgodne z przepisami Unii Europejskiej!), to powinniśmy dokonać klasyfikacji sami, aby ocenić nasze obowiązki.
W przypadku pytań lub wątpliwości – skontaktuj się z nami, chętnie pomożemy.
KONTAKT
MASZ PYTANIA?
Skontaktuj się z nami!