11 lutego 2026 r. Europejska Agencja Chemikaliów (ECHA) przedstawiła na swojej stronie wyniki pilotażowego projektu kontrolnego Forum egzekwowania przepisów. Wnioski są jednoznaczne: duży odsetek skontrolowanych mieszanin stwarzających zagrożenie nie zostało zgłoszonych do ośrodków zatruć, mimo że taki obowiązek wynika z przepisów. Warto zwrócić uwagę, że ostatni okres przejściowy (dla mieszanin zgłoszonych do krajowy ośrodków zatruć przed wejściem w życie Załącznika VIII do CLP) upłynął 1 stycznia 2025 roku, czyli ponad rok temu. Pomimo tego, nadal znacząca część firm ma trudności z rozpoznaniem lub spełnieniem tego obowiązku.

Zarówno dla organów kontrolnych, jak i firm wprowadzających produkty chemiczne do obrotu to wyraźny sygnał – temat notyfikacji PCN (Poison Centres Notification) nadal jest obszarem podwyższonego ryzyka regulacyjnego i pozostanie obiektem zainteresowania inspekcji.

Zakres kontroli – 1 597 mieszanin w 18 krajach

Inspektorzy w 18 krajach UE/EOG skontrolowali łącznie 1 597 mieszanin niebezpiecznych pod kątem zgodności z obowiązkiem przekazywania informacji do wyznaczonych organów (appointed bodies), zgodnie z wymogami rozporządzenia Rozporządzenie CLP.

Celem projektu było:

• sprawdzenie, czy przedsiębiorcy dokonali wymaganej notyfikacji – w aż 19% przypadków to wymaganie nie zostało wypełnione,
• ocena poprawności oznakowania (w tym obecności kodu UFI) – w 15% przypadków kod UFI nie znajdował się na etykiecie produktu,
• ujednolicenie i wzmocnienie praktyk kontrolnych w państwach członkowskich – skala wykrytych nieprawidłowości wskazuje na potrzebę zwiększonych kontroli w tym aspekcie przepisów.

Nazwy firm oraz marek produktów skontrolowanych w trakcie projektu nie zostały ujawnione – projekt miał charakter systemowy – nakierowany na zwiększenie świadomości przedsiębiorców.

19% bez notyfikacji – co to oznacza w praktyce?

Zgodnie z CLP, podmiot wprowadzający do obrotu mieszaninę sklasyfikowaną jako stwarzającą zagrożenie dla zdrowia człowieka lub zagrożenie fizyczne ma obowiązek przekazać jej skład, a także inne informacje, które mogą okazać się przydatne do udzielenia pomocy w sytuacji zagrożenia zdrowia i życia, do wyznaczonego organu krajowego.

Obowiązek dotyczy praktycznie wszystkich mieszanin wprowadzanych do obrotu na terenie Unii Europejskiej, które są klasyfikowane jako stwarzające zagrożenie dla zdrowia człowieka (w tym drażniących czy uczulających) lub ze względu na swoje właściwości fizykochemiczne (np. łatwopalnych cieczy).

Brak notyfikacji oznacza, że w przypadku sytuacji zagrożenia zdrowia personel medyczny nie ma dostępu do pełnych informacji o składzie produktu. To bezpośrednio wpływa na możliwość udzielenia skutecznej pomocy w takich przypadkach.

Jak podkreślił przewodniczący grupy roboczej projektu, brak przekazania informacji do ośrodków zatruć podważa skuteczność systemu reagowania. W praktyce oznacza to zwiększone ryzyko dla zdrowia użytkowników, co może pociągać za sobą także realne konsekwencje administracyjne i karne dla przedsiębiorców.

15% produktów bez UFI na etykiecie

Projekt wykazał również, że w 15% skontrolowanych mieszanin brakowało wymaganego kodu UFI (Unique Formula Identifier) na etykiecie.

UFI to 16-znakowy kod alfanumeryczny, który:

• jednoznacznie identyfikuje konkretną formulację,
• umożliwia ośrodkom zatruć szybkie powiązanie zgłoszenia z danymi o składzie,
• stanowi element obowiązkowego oznakowania dla mieszanin objętych notyfikacją PCN.

Brak UFI na etykiecie, mimo dokonanej notyfikacji, również stanowi naruszenie przepisów CLP.

Reakcje inspekcji – od pouczeń po sankcje karne

Zakres stosowanych przez inspekcje środków naprawczych i kar w przypadku tego projektu był bardzo szeroki i obejmował ustne pouczenia, pisemne zalecenia, decyzje administracyjne (na przykład o wycofaniu produktu z obrotu), kary finansowe, a w skrajnych przypadkach także zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa. Część spraw pozostawała w toku w momencie publikacji raportu.

Co to oznacza dla importerów i producentów mieszanin chemicznych?

Z perspektywy praktycznej najważniejsze są dwie kwestie:

1. Prawidłowe rozpoznanie obowiązku zgłoszenia i jego wypełnienie;
2. Umieszczenie UFI na etykiecie produktu (samo jego zamieszczenie w karcie charakterystyki nie zostanie uznane za poprawne, poza szczególnymi przypadkami).

Brak któregokolwiek z tych elementów może zostać zakwalifikowany jako naruszenie przepisów.

Z naszego doświadczenia w pracy z importerami i producentami wynika, że najczęstsze przyczyny braku notyfikacji to:

• błędne założenie, że SDS wystarcza do spełnienia obowiązków,
• brak świadomości, że zmiana formulacji wymaga nowego UFI i aktualizacji zgłoszenia,
• mylenie notyfikacji C&L z notyfikacją PCN,
• brak procedur compliance przy imporcie gotowych mieszanin spoza UE.

Projekt ECHA pokazuje, że mimo kilku lat obowiązywania przepisów, poziom zgodności nadal nie jest satysfakcjonujący.

Wnioski dla firm wprowadzających mieszaniny na rynek UE

Wyniki projektu pilotażowego nie są jedynie statystyką – to sygnał, że organy nadzoru:

• aktywnie kontrolują obowiązki PCN,
• analizują oznakowanie pod kątem UFI,
• stosują realne środki od pouczeń po dotkliwe kary.

Dla firm oznacza to konieczność:

• przeglądu portfela produktów pod kątem klasyfikacji,
• weryfikacji statusu notyfikacji wszystkich mieszanin stwarzających zagrożenie,
• sprawdzenia poprawności etykiet,
• wdrożenia procedur aktualizacyjnych przy każdej zmianie składu.

Jeżeli wprowadzają Państwo mieszaniny stwarzające zagrożenie na rynek UE i nie mają pewności, czy obowiązek notyfikacji do ośrodków zatruć został prawidłowo zrealizowany, warto przeprowadzić audyt zgodności.

W obszarze CLP brak formalnej zgodności bardzo szybko przestaje być „ryzykiem teoretycznym” – a zaczyna być realnym problemem administracyjnym i finansowym.

+48 786 348 531

info@sds-create.pl

KONTAKT

MASZ PYTANIA?

Skontaktuj się z nami!